Những con số kỷ lục từ thị trường tỷ đô
Làn sóng AI đang tạo ra những bước ngoặt chưa từng có cho ngành công nghiệp vi mạch. Minh chứng rõ nét nhất là kết quả kinh doanh quý I/2026 của Samsung Electronics với lợi nhuận hoạt động tăng gấp 8 lần so với cùng kỳ năm trước, trong đó mảng bán dẫn đóng góp tới 94% tổng giá trị.
Tại Mỹ, “gã khổng lồ” Nvidia cũng đưa ra dự báo đầy lạc quan khi doanh thu từ chip AI có thể chạm ngưỡng 1.000 tỷ USD vào cuối thập kỷ này. Những con số biết nói này phản ánh một thực tế: thế giới đang dồn toàn lực cho hạ tầng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.
Tuy nhiên, đằng sau bức tranh lợi nhuận hào nhoáng ấy là một thực tế đầy áp lực khi các siêu nhà máy đang mọc lên nhanh chóng nhưng số lượng chuyên gia đủ trình độ vận hành lại không tăng trưởng tương xứng. Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở những giới hạn vật lý của công nghệ mà nằm ở sự khan hiếm nguồn lực con người.
Bài toán chung của các cường quốc công nghệ
Theo ước tính từ giới chuyên gia, từ nay đến năm 2030, ngành bán dẫn toàn cầu cần bổ sung ít nhất 1 triệu lao động lành nghề để duy trì đà tăng trưởng. Áp lực thiếu hụt này đang đè nặng lên các “mắt xích” then chốt trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Châu Âu được dự báo là khu vực thiếu hụt lớn nhân lực ngành bán dẫn với hơn 100.000 lao động kỹ thuật trong những năm tới.
Tại Hàn Quốc, thủ phủ của thị trường chip nhớ, dự báo sẽ thiếu khoảng 56.000 kỹ sư vào đầu thập niên tới. Trong khi đó, Mỹ cũng đối mặt với bài toán tương tự khi quốc gia này có thể thiếu từ 70.000 đến 90.000 lao động trong lĩnh vực bán dẫn đến năm 2030, trong khi hệ thống đào tạo trong nước mới chỉ đáp ứng được một phần nhỏ nhu cầu.
Sự chênh lệch cung – cầu ngày càng nới rộng đã buộc các quốc gia phải thay đổi chiến lược, dịch chuyển trọng tâm từ việc mở rộng quy mô sản xuất sang đầu tư “gốc rễ” cho giáo dục đào tạo.
Để giải mã cơn khát nhân sự này, các quốc gia đã bắt đầu triển khai những lộ trình riêng biệt nhưng đều có điểm chung là tính thần tốc và thực tiễn.
Tại Đài Loan (Trung Quốc), kiến thức bán dẫn được đưa vào giáo dục sớm ngay từ bậc phổ thông để khơi dậy đam mê cho thế hệ kế cận.
Liên minh châu Âu (EU) đang khuyến khích các startup công nghệ trong khu vực tạo ra hệ sinh thái nuôi dưỡng các kỹ sư và chuyên gia thiết kế chip thế hệ mới.
Trong khi đó, Mỹ lựa chọn mô hình đào tạo siêu tốc tại các trường cao đẳng cộng đồng gắn liền với cam kết tuyển dụng của các tập đoàn lớn. Quốc gia này cũng rót hàng tỷ USD xây dựng siêu máy tính tại các đại học hàng đầu như Stanford để ươm mầm tài năng AI cho ngành.
Hàn Quốc lại khẳng định vị thế dẫn đầu bằng mô hình đào tạo ba tầng gắn chặt với thực tiễn công nghiệp, trải dài từ kỹ thuật viên vận hành, kỹ sư nghiên cứu công nghệ lõi đến nhân sự quản trị chuỗi giá trị. Đồng thời, Chính phủ Hàn Quốc đang thiết lập các liên minh giữa doanh nghiệp và viện nghiên cứu, cung cấp hạ tầng máy chủ để kỹ sư thực hành thực tế và đánh giá năng lực định kỳ.
Việt Nam và mục tiêu 50.000 kỹ sư: Gachon Vietnam sẵn sàng bệ phóng
Trong cuộc đua khốc liệt này, Việt Nam đã xác định hướng đi cụ thể với mục tiêu đào tạo ít nhất 50.000 kỹ sư trình độ đại học trở lên vào năm 2030. Chiến lược quốc gia tập trung vào các khâu then chốt như thiết kế, đóng gói và kiểm thử chip nhằm đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây là bước đi quan trọng để chủ động nguồn lực chất lượng cao, sẵn sàng đón làn sóng dịch chuyển đầu tư từ các tập đoàn đa quốc gia.
Đón đầu xu thế này, Gachon Vietnam mang đến chương trình đào tạo cử nhân Công nghệ bán dẫn liên kết giữa Trường Đại học FPT và Đại học Gachon – ngôi trường tiên phong trong chiến lược nhân sự bán dẫn tại Hàn Quốc.
Sinh viên theo học chương trình không chỉ tiếp cận với kiến thức chuyên môn theo tiêu chuẩn quốc tế mà còn được rèn luyện tư duy hội nhập và kỹ năng thực chiến ngay trong hệ sinh thái bán dẫn hiện đại bậc nhất châu Á.
Bằng việc kết hợp hài hòa giữa nền tảng lý thuyết vững chắc và trải nghiệm thực địa tại xứ sở Kim Chi, Gachon Vietnam hướng tới cung ứng đội ngũ kỹ sư đủ nhanh, đủ giỏi để làm chủ công nghệ nguồn.
Gachon Vietnam không chỉ đào tạo để đáp ứng nhu cầu hiện tại, mà còn kiến tạo những nhân tài sẵn sàng dẫn dắt tương lai của ngành công nghiệp “hạt nhân” này tại Việt Nam và trên thế giới.
