Hàn Quốc nhiều năm giữ vai trò quan trọng trong dòng vốn đầu tư và mạng lưới sản xuất tại Việt Nam. Theo số liệu được chia sẻ tại Diễn đàn Phát triển nhân lực công nghệ cao 2026 do Gachon University Program tổ chức, vốn FDI lũy kế của Hàn Quốc tại Việt Nam đã vượt 94 tỷ USD, hình thành mạng lưới doanh nghiệp và việc làm quy mô lớn.
Từ nền tảng hợp tác đó, các chuyên gia, đại diện trường đại học và doanh nghiệp hai nước cùng đặt ra một câu hỏi lớn hơn: làm thế nào để quan hệ Việt – Hàn tiếp tục đi sâu từ đầu tư và sản xuất sang nghiên cứu, phát triển công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực có khả năng đảm nhiệm những công việc có hàm lượng kỹ thuật cao hơn.
Từ chuỗi giá trị đến hợp tác công nghệ và nhân lực
Theo TS. David Hoang, Viện trưởng Viện Đại học Quốc tế FPT, Tập đoàn FPT, quan hệ Việt Nam – Hàn Quốc đã trải qua nhiều nấc phát triển, từ thương mại, đầu tư đến việc các doanh nghiệp Hàn Quốc tham gia sâu vào mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị tại Việt Nam.
Ở giai đoạn tiếp theo, quan hệ này có thể tiếp tục mở rộng sang “innovation networks & co-creation”, với những hình thức hợp tác sâu hơn về nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân tài, phòng thí nghiệm, sở hữu trí tuệ và các dự án công nghệ chung.
“Điều chúng tôi mong muốn là góp phần nâng quan hệ hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc từ mức độ hội nhập chuỗi giá trị lên một cấp độ cao hơn, với sự hợp tác về đổi mới sáng tạo và phát triển nhân tài”, TS. David Hoang chia sẻ.
Ở giai đoạn này, lợi thế của hai nền kinh tế có tính bổ trợ khá rõ nét. Hàn Quốc sở hữu nền công nghệ phát triển, hệ thống giáo dục, thiết bị và mạng lưới các tập đoàn toàn cầu, đồng thời có nhu cầu ngày càng lớn về nhân lực kỹ thuật.
Việt Nam có lực lượng lao động trẻ và nền sản xuất đang mở rộng, song vẫn cần gia tăng nguồn nhân lực có kỹ năng công nghệ cao.
Bên cạnh đó, từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Phạm Ngọc Sơn, Phó Giám đốc FPT Korea cho rằng, tốc độ thay đổi nhanh của công nghệ đang liên tục nâng chuẩn đối với người lao động. Ngoài chuyên môn, nhân sự cần khả năng cập nhật kiến thức, sử dụng ngoại ngữ và thích ứng với quy trình, môi trường làm việc quốc tế.
Với bán dẫn, yêu cầu này còn thể hiện rõ hơn ở khả năng biến kiến thức thành năng lực xử lý những bài toán kỹ thuật cụ thể.
Đào tạo kỹ sư bán dẫn phải gắn với năng lực thực hành
Theo GS. Hyun Seok Oh, Trưởng khoa Thiết kế bán dẫn, Đại học Gachon (Hàn Quốc), phía sau quá trình phát triển của công nghiệp bán dẫn Hàn Quốc là mối liên kết chặt chẽ giữa giáo dục – công nghiệp – đổi mới sáng tạo.
Trong mối liên kết này, trường đại học xây dựng nền tảng kiến thức và nghiên cứu; doanh nghiệp đưa kiến thức và kết quả nghiên cứu vào sản phẩm, quy trình sản xuất; những thay đổi của ngành công nghiệp lại tiếp tục đặt ra yêu cầu mới đối với chương trình đào tạo.
Vì vậy, theo ông, doanh nghiệp cần tham gia vào quá trình phát triển năng lực của sinh viên từ sớm thông qua bài toán thực tế, công cụ chuyên môn, chuyên gia, dự án và cơ hội thực tập.
Tại Đại học Gachon, cách tiếp cận này được cụ thể hóa qua hệ thống đào tạo kết nối giữa kiến thức, thiết kế và thực hành. Sinh viên ngành bán dẫn có cơ hội tiếp cận các công cụ EDA được sử dụng trong công nghiệp như Cadence, Synopsys, cùng hệ thống phòng thực hành phục vụ thiết kế, quy trình bán dẫn, đo kiểm và xác minh. Hoạt động kết nối doanh nghiệp cũng được triển khai thông qua dự án, bài giảng chuyên gia và nghiên cứu chung.
Những điều kiện này giúp rút ngắn khoảng cách giữa việc hiểu nguyên lý và khả năng sử dụng nguyên lý, công cụ để xử lý một bài toán kỹ thuật. Đây cũng là yêu cầu quan trọng trong đào tạo bán dẫn, lĩnh vực mà năng lực đầu ra phụ thuộc vào cả nền tảng học thuật, công cụ chuyên môn, hạ tầng thực hành và mức độ tiếp xúc với môi trường công nghiệp.
Sự kết nối giữa trường đại học, doanh nghiệp và hệ sinh thái công nghệ vì thế trở thành một phần quan trọng trong quá trình chuẩn bị kỹ sư bán dẫn.
Kết nối nguồn lực đào tạo bán dẫn giữa Việt Nam và Hàn Quốc
Đào tạo bán dẫn cần nhiều nguồn lực, từ đội ngũ giảng viên, phần mềm chuyên dụng đến phòng thí nghiệm và thiết bị thực hành. Trong bối cảnh đó, hợp tác giáo dục quốc tế mở ra khả năng kết nối thế mạnh đào tạo của các quốc gia ở từng giai đoạn phát triển năng lực của người học.
Theo TS. Jimmy Le, Trưởng khoa Công nghệ bán dẫn Gachon University Program, mô hình hợp tác đào tạo Việt – Hàn có thể giúp sinh viên xây dựng nền tảng tại Việt Nam, sau đó tiếp cận những điều kiện học tập chuyên sâu hơn trong hệ sinh thái giáo dục và công nghệ Hàn Quốc.
Cách tiếp cận này được triển khai tại ngành Công nghệ bán dẫn của Gachon University Program, chương trình hợp tác giữa Trường Đại học FPT và Đại học Gachon.
Sinh viên học 2 năm đầu tại Việt Nam, tập trung xây dựng nền tảng chuyên môn, ngoại ngữ, phương pháp học và năng lực làm việc thông qua các dự án. Sau đó, sinh viên chuyển tiếp 2 năm sang Đại học Gachon tại Hàn Quốc để tiếp tục đào tạo chuyên sâu, đồng thời tiếp cận hệ thống phòng thí nghiệm, công cụ thiết kế, hoạt động nghiên cứu và môi trường công nghiệp bán dẫn.
Hoàn thành chương trình, sinh viên nhận bằng cử nhân do Đại học Gachon – Top 501–600 trường đại học tốt nhất thế giới theo Times Higher Education 2026 cấp.
Giá trị của lộ trình 2+2 nằm ở khả năng kết nối các nguồn lực đào tạo giữa hai quốc gia: giai đoạn tại Việt Nam giúp sinh viên chuẩn bị nền tảng chuyên môn, ngoại ngữ và phương pháp học; giai đoạn tại Hàn Quốc tạo điều kiện để người học tiếp tục phát triển chuyên sâu trong môi trường có thế mạnh về giáo dục, nghiên cứu và công nghiệp bán dẫn.
Trong bối cảnh hợp tác Việt – Hàn ngày càng mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ cao, những mô hình đào tạo như vậy cho thấy vai trò ngày càng rõ của giáo dục trong việc chuẩn bị đội ngũ có khả năng vận hành, cải tiến và từng bước tham gia phát triển công nghệ.
Với bán dẫn, đây cũng là một trong những điều kiện để nguồn nhân lực Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ giữa hai quốc gia.
