Một sinh viên có thể học tốt Toán, Lý, hiểu nguyên lý mạch hay sử dụng thành thạo phần mềm mô phỏng. Nhưng khi gặp một tài liệu bằng tiếng Anh hay buổi trao đổi với chuyên gia quốc tế, nếu ngoại ngữ không đủ tốt thì quá trình học tập và xử lý công việc vẫn có thể bị giới hạn.
Đặc biệt với bán dẫn – lĩnh vực có chuỗi giá trị trải rộng ở nhiều quốc gia – ngoại ngữ không chỉ là kỹ năng “cộng thêm”, mà trở thành công cụ giúp tiếp cận tri thức, làm việc hiệu quả và thích nghi với môi trường công nghệ toàn cầu.
Ngoại ngữ trước hết là công cụ để học chuyên môn
Trong ngành Công nghệ bán dẫn, phần lớn tài liệu kỹ thuật chuyên sâu, hướng dẫn phần mềm, bảng thông số linh kiện, báo cáo nghiên cứu hay tài liệu thiết bị đều sử dụng tiếng Anh.
Sinh viên càng đi sâu vào thiết kế, mô phỏng, kiểm chứng, chế tạo hay đo kiểm càng phải làm việc nhiều hơn với những nguồn tài liệu này.
Khi một phần mềm báo lỗi hoặc kết quả mô phỏng không như dự kiến, người học không phải lúc nào cũng có sẵn lời giải trong giáo trình. Họ có thể cần đọc hướng dẫn, tra cứu tài liệu kỹ thuật, tham khảo các công trình nghiên cứu, diễn đàn chuyên ngành hoặc những nguồn tài liệu quốc tế để tìm nguyên nhân và cách xử lý.
Bởi vậy, ngoại ngữ không tách rời việc học chuyên môn.
Nếu khả năng đọc hiểu còn hạn chế, sinh viên có thể mất nhiều thời gian hơn để tiếp cận kiến thức mới, hiểu sai thuật ngữ hoặc phụ thuộc quá nhiều vào tài liệu đã được dịch. Ngược lại, khi đủ khả năng đọc trực tiếp nguồn gốc, người học có thể chủ động hơn trong việc cập nhật công nghệ và đào sâu một vấn đề.
Nói cách khác, với sinh viên Công nghệ bán dẫn, học ngoại ngữ cũng là một cách để mở rộng giới hạn của việc học chuyên ngành.
Kỹ sư không chỉ đọc tài liệu, mà còn phải giao tiếp kỹ thuật
Ngoại ngữ trong môi trường kỹ thuật không chỉ được dùng để đọc.
Một kỹ sư có thể phải trình bày thiết kế, viết email trao đổi công việc, báo cáo kết quả, giải thích một lỗi kỹ thuật hay thảo luận với đồng nghiệp ở quốc gia khác.
Trong những tình huống ấy, điều quan trọng là diễn đạt đúng vấn đề, đúng dữ liệu và đúng ngữ cảnh chuyên môn.
Chẳng hạn, khi một dự án gặp lỗi, kỹ sư cần mô tả chính xác hiện tượng xảy ra, điều kiện thử nghiệm, phương án đã thực hiện và kết quả thu được. Một cách diễn đạt thiếu rõ ràng có thể khiến nhóm mất thêm thời gian để hiểu vấn đề, thậm chí dẫn tới sai lệch trong phối hợp.
Vì vậy, bên cạnh từ vựng chuyên ngành, sinh viên cũng cần rèn khả năng trình bày, đặt câu hỏi, trao đổi và làm việc nhóm bằng ngoại ngữ.
Đây là năng lực chỉ có thể hình thành dần qua quá trình sử dụng thực tế, thay vì chỉ học để vượt qua một kỳ thi chứng chỉ.
Bán dẫn là ngành xuyên biên giới
Một đặc điểm khác khiến ngoại ngữ trở nên quan trọng là tính quốc tế rất cao của ngành bán dẫn.
Thiết kế chip có thể được thực hiện ở một quốc gia, thiết bị sản xuất đến từ một quốc gia khác, còn khâu chế tạo, đóng gói hay kiểm thử lại diễn ra ở những thị trường khác.
Trong cùng một dự án, kỹ sư có thể phải làm việc với đồng nghiệp, đối tác, nhà cung cấp hay khách hàng đến từ nhiều nền văn hóa khác nhau.
Bởi vậy, ngoại ngữ giúp người học mở rộng khả năng tiếp cận tài liệu và công nghệ mới; giao tiếp với chuyên gia quốc tế; tham gia hội thảo, seminar, nghiên cứu; học tập hoặc làm việc tại môi trường nước ngoài và thích nghi với doanh nghiệp đa quốc gia.
Với sinh viên hướng tới môi trường công nghệ quốc tế, tiếng Anh thường đóng vai trò là ngôn ngữ chuyên môn phổ biến. Nếu học tập tại Hàn Quốc, tiếng Hàn lại bổ sung thêm một lợi thế quan trọng trong giao tiếp học thuật, đời sống và kết nối với môi trường sở tại.
Có chứng chỉ ngoại ngữ chưa đồng nghĩa đã sẵn sàng làm việc quốc tế
Một chứng chỉ có thể phản ánh năng lực ngôn ngữ ở một thời điểm, nhưng khả năng sử dụng ngoại ngữ trong thực tế lại là câu chuyện khác.
Sinh viên có thể đạt điểm tốt trong bài thi, nhưng vẫn gặp khó khi nghe một giảng viên nói nhanh về nội dung kỹ thuật, đọc nghiên cứu dài, tham gia thảo luận nhóm hay trình bày dự án trước những người đến từ nền văn hóa khác.
Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là “đạt chuẩn”, mà là biến ngoại ngữ thành công cụ sử dụng được.
Muốn làm được điều đó, sinh viên cần tiếp xúc với ngoại ngữ thường xuyên qua chính hoạt động chuyên môn: đọc tài liệu bằng tiếng Anh, trình bày dự án, viết báo cáo, tham gia hội thảo chuyên đề hay làm việc cùng nhóm đa quốc gia.
Quá trình này càng bắt đầu sớm, khả năng thích nghi khi bước vào môi trường học tập và làm việc quốc tế càng tốt hơn.
Gachon University Program: chuẩn bị ngoại ngữ song song với chuyên môn
Đây cũng là một trong những điểm đáng chú ý trong lộ trình đào tạo của Gachon University Program – chương trình hợp tác giữa Trường Đại học FPT và Đại học Gachon, Hàn Quốc ngành Công nghệ bán dẫn.
Theo lộ trình 2+2, sinh viên học hai năm đầu tại Việt Nam để xây dựng nền tảng chuyên môn, đồng thời phát triển năng lực tiếng Anh, tiếng Hàn và các kỹ năng cần thiết cho môi trường học tập quốc tế. Hai năm sau, sinh viên chuyển tiếp sang Đại học Gachon để học chuyên sâu hơn về bán dẫn trong môi trường học thuật và công nghệ tại Hàn Quốc.
Việc chuẩn bị ngoại ngữ từ sớm giúp sinh viên không phải đợi tới thời điểm chuyển tiếp mới bắt đầu làm quen với ngôn ngữ.
Khi bước sang giai đoạn học tại Hàn Quốc, ngoại ngữ được đưa vào môi trường sử dụng thực tế hơn: học cùng giảng viên và sinh viên quốc tế, tham gia dự án, tiếp cận phòng lab, tài liệu chuyên ngành và đời sống học tập hàng ngày.
Đại học Gachon cũng là môi trường có tính quốc tế cao với số lượng sinh viên nước ngoài lớn, đồng thời nằm gần Pangyo Techno Valley – khu vực tập trung đông doanh nghiệp công nghệ của Hàn Quốc. Điều này góp phần tạo nên bối cảnh để sinh viên cảm nhận rõ hơn việc ngoại ngữ gắn với chuyên môn và nghề nghiệp như thế nào.
Ngoại ngữ không thay thế chuyên môn, nhưng giúp chuyên môn đi xa hơn
Với nhân sự bán dẫn, nền tảng Toán – Lý, tư duy kỹ thuật, khả năng thực hành và giải quyết vấn đề vẫn là cốt lõi.
Ngoại ngữ không thể thay thế những năng lực đó.
Nhưng trong một ngành có tốc độ thay đổi nhanh và mức độ kết nối quốc tế cao như bán dẫn, ngoại ngữ quyết định một chuyên gia có thể tiếp cận bao nhiêu tri thức, hợp tác với bao nhiêu người và mở rộng con đường nghề nghiệp đến đâu.
Chuyên môn giúp kỹ sư giải quyết bài toán kỹ thuật; ngoại ngữ giúp năng lực ấy vượt ra khỏi giới hạn của một lớp học, một doanh nghiệp hay một quốc gia.
